История развития культуры

История из жизни село Ожулун
В нашем наслеге проживает 1412 человек. Наслег образован в 1921 г. В селе на протяжении нескольких лет не было такого жизненно важного социального объекта, как Центр досуга. Все социально-общественные, культурные, спортивные мероприятия, уроки физической культуры школьников и студентов лицея №14 проводились в спортзале.
С 1 января 2004 г. по решению наслежного собрания в рамках республиканского движения «2000 Добрых дел», был утвержден план стройки культурного центра на 200 мест, сметная стоимость которого составляет 4,5 млн рублей.
18 декабря 2004 года состоялось презентация новой здания Центра досуга.
В апреле 2009 года в Ожулунском Центре « Сайдыс» открыта первая в республике модельная библиотека. В будущем все условия будут направлены на улучшение эстетических условий для досуга населения.
«Ожулунский наслег» Чурапчинского района (улуса).
Административный центр – с. Дябыла
Общая площадь территории – 62 121 тыс. га
Дата образования – 1921 год
Расстояние да районного (улусного) центра – 15 км.
Численность постоянного населения – 1412 человек

ОДЬУЛУУН БЫЛЫРГЫТА БООТУРУУСКАЙ УЛУУС

Амма 2-с Чакырыттан Хадаарга куотан кэлбит Ат Күһэңэйтэн кыра 4-с уола Одьулуун диэн ааттаах. Ол Одьулуунтан Сааргыр, Сааргыртан Уо5алаах Логлойо-Омуоруйа баай тойон кынна одьулууннар үксүбүт төрүтэ буолбут киһи. Одьулуун аата уларыйбыта элбэх. Хатылы, 1-кы Чакыр диэн. XIX-с үйэ бүтүүтэ Михаил Старостин, Степан Кардашевскай диэн дьон туруорсан, Одьулуун диэн ааты ситиспиттэрэ сурукка баар.

Тылдьыкка этиллэринэн, Одьулуун – хос ойох, иккис ойох диэн суолталаах. Былыр саха5а улахан, төрүт-уус баайдар үстүү ойохтоноллоро эбитэ үһү. Ол төрдү-ууһу салгыыр. Билинни өйдөбүлүнэн, генофонданы харыстыыр сыалтан төрүөттээх буолар эбит. Маңнайгы кэргэн Хотун ойох диэни уолга төрөппүттэрэ кэпсэтэн ылан биэрэллэр. Иккис кэргэни – Одьулууну уол бэйэтэ сөбүлүү көрөр дьахтарын ылар. Үһүс ойох Иичим дэнэр, дьадаңы ыал кыыһын ылан биэрэллэр.
Билиңңи Одьулуун сиригэр былыр, XVII-с үйэ иккис аҥаарыгар Сэһэн Болугур аҕатын ууһугар тыһыынча сүөһүлэнэ сылдьыбыт муңаат баай Омуоруйа төрөөн-үөскээн ааспыта биллэр. Кини үс ойохтон тоҕус уоллаах, биир кыыстаах эбит. Ол соҕотох кыыс билигин барыбытыгар Болугур Айыытынан биллэр. Онон нэһилиэкпит аата бу Омуоруйа баай иккис ойоҕун төрөөбүт-үөскээбит энньэ сирэ буолуон сөп курдук.

Одьулуун диэн анал аат быһыытнан эмиэ бэриллиэн сөп суолталаах тыл эбит. Саха народнай суруйааччыта Н.Лугинов «Монголлар ытык суруктарыгар» олоҕуран суруйбут «Чыҥыс хаан ыйааҕынан» диэн романыттан Одьулуун хотун Чыҥыс хаан ийэтэ буоларын биллибит.
Одьулуун нэһилиэгэ

Паспорт наслега

III- с Хатылы. Аччаҕар, Одьулуун, Уокаа, Сыппаадьын,
Улахан Уус (5 аҕа уустаах)
I – гы Болугур. Омуоруйа, Иичим, Одьулуун, Амма Баһа ( 4 аҕа уустаах)
I-гы Чакыр. Байаара, Ыыстый, Одьулуун, Бабаҕа, Амма Өнөҕө (6 аҕа уустаах)
1710-1712 сс. туспа буолас буолан дьаһааҕы хомуйуу дьыалатыгар киирэр.

Из архива
Ботурусский улус произошел от сына ЭлляяДьуонДьанылы-Боотурууса(роды). Древние предки делились на 2 роды: «Ботуруссы» и «Хатылинцы». Из этих родов развились наслега. 1 Болугур имел 4 рода: Омуоруйа, Ичим, Одьулун и Верховья Амги.Предок их Боло-Кюлэкэн (Куликан) умер в 1647г.
Административный центр наслега – с.Дябыла, который находится в 12км. южнее улусного центра. По территории наслега протекают три речки: Таатта, Хонду, Бабага.
Южнее села Дябыла находится участок ЮряхКюерэ. Территория современного Ожулунского наслега ранее входила в состав I Болугурского наслега Ботурусского улуса, который состоял из 4 родов: Омуоруйа, Иидьим, Одьулуун и верховья Амги.
(из Национального архива Республики Саха (Якутия)
В феврале 1932г. Одьулун — Хатылы, Одьулун Чакыр, Болугур, Тенюргэстэх, Бабага Сулгачинская объединились в наслег. Центрами были аласы «СаhылУйалах»,»Сутуруолах» и «Тенюргэстэх».
В 1940г. основан центр наслега в поселке Дябыла. В строительстве работали 250 человек,построили 32 домов. Председателем сельского совета работал Ботучин Никита Ильич, а председателем колхоза Григорьев Гаврил Гаврильевич.